გრიგოლ რობაქიძის რომანების პოეტიკა

სტატიაში მოცემულია გრიგოლ რობაქიძის რომანების პოეტიკის განსაზღვრის პირველი ცდა, გატარებულია თვალსაზრისი, რომ რობაქიძის რომანები წარმოადგენს მოდერნისტული რომანის განსხვავებულ ტიპს, კერძოდ, ონტოლოგიურ რომანს. 

საკვანძო სიტყვები: პოეტიკა, ონტოლოგიური რომანი, სახისმეტყველება, მითოსი.

 
 
 
 

პლატონის “სოფისტის” სტრუქტურული და კომპოზიციური ორგანიზაცია

აღნიშნული სტატია ეხება პლატონის დიალოგის, „სოფისტის," სტრუქტურული და კომპოზიციური ორგანიზაციის საკითხის კვლევას. ნაშრომში გამოყენებულია სტრუქტურული ანალიზის მეთოდი და წარმოდგენილია ამ დიალოგისა და მისი ცალკეული ეპიზოდების კვლევის შედეგად მიღებული სტრუქტურები და მათი მახასიათებლები.

საკვანძო სიტყვები: პლატონი, „სოფისტი“, სტრუქტურა, კომპოზიცია, დიალოგი.

 
 
 
 

სოცრეალისტური დისკურსი და ქართული საბჭოთა ლიტერატურის რამდენიმე თავისებურება

ქართული საბჭოთა ლიტერატურის სიღრმისეული,  დეიდეოლოგიზებული და  მიუკერძოებლი ანალიზის გარეშე  შეუძლებელია ქართული ლიტერატურის  სრულყოფილ ისტორიის შექმნა. სტატიაში განხილულია ქართული სოცრეალისტური  ლიტერატურის რამდენიმე თავისებურება: მისი დამოკიდებულება ცხოვრებისადმი, ტრადიციებისადმი და "სოცრეალისტური ჰეპი ენდი".

საკვანძო სიტყვები: სოცრეალიზმი, ქართული, ლიტერატურა, იდეოლოგია, “ჰეპი ენდი“.

 
 
 
 

გალაკტიონის სიმბოლისტური და ნოვალისის რომანტიკული პოეზიის ტიპოლოგიისათვის

სტატიაში ტიპოლოგიური თვალსაზრისით განხილულია გალაკტიონისა და გერმანული რომანტიზმის უმთავრესი წარმომადგენლის, ნოვალისის, პოეზიის ძირითადი სახისმეტყველებითი კონცეპტები და წარმოჩენილია მათი როგორც კონცეპტუალური სიახლოვე, ისე თავისებურებანი  და განსხვავება.

საკვანძო სიტყვები: გალაკტიონი, ნოვალისი, ტიპოლოგია, სიმბოლო, სახისმეტყველება

 
 
 
 

არისტოტელე ჰომეროსისეული ნოვატორობის შესახებ და „ილიადის“ IX სიმღერა: გაფართოების ზეპირი და წერილობითი ეტაპები

სტატიაში არისტოტელეს „პოეტიკა" ჰომეროსისეული ნოვატორობის ერთ მნიშვნელოვან ასპექტთან მიმართებითაა განხილული. აღნიშნული წყაროსა და თანამედროვე ჰომეროლოგიური კონცეფციების გათვალისწინებით ჩამოყალიბებულია „ილიადის" ფორმირების ხანგრძლივ პროცესში სავარაუდოდ არსებული ზეპირი და წერილობითი ეტაპების გასამიჯნი კრიტერიუმები, რის საილუსტრაციოდაც გაანალიზებულია პოემის IX სიმღერა.

საკვანძო სიტყვები: არისტოტელეს „პოეტიკა“, ჰომეროსი, მარტინ მუელერი, „ილიადის“ გაფართოების ზეპირი და წერილობითი ეტაპები, „ილიადის“ IX სიმღერის გაფართოება დიალოგური პარტიების საშუალებით

 
 
 
 

ვერაგობა, როგორც სტრატეგია, ხორხე ლუის ბორხესის „მზაკვრობის მსოფლიო ისტორიაში“

სტატიაში განხილულია არგენტინელი მწერლისა და  მოაზროვნის, ხორხე ლუის ბორხესის, შემოქმედების ადრეული პერიოდის ერთ-ერთი ყველაზე თვალსაჩინო ნაწარმოები „მზაკვრობის მსოფლიო ისტორია", მთავარი გმირების ხასიათი და მათი პიროვნების წარმოჩენის ავტორისეული მეთოდები.

საკვანძო სიტყვები: ბორხესი, მზაკვრობა, ლათინური ამერიკის ლიტერატურა

 
 
 
 

რეალობა და ლიტერატურული ფიქცია (ოთარ ჩხეიძის „არტისტული გადატრიალება“)

ჩვენი კვლევის მიზანია, ოთარ ჩხეიძის თხზულების, „არტისტული გადატრიალების," მაგალითზე წარმოვადგინოთ, როგორ აისახა პოსტსაბჭოთა საქართველოს სამოქალაქო და ეთნოკონფლიქტები ლიტერატურულ ტექსტებში, როგორია ავტორის დამოკიდებულება სამოქალაქო დაპირისპირებაში მონაწილე მხარეებისადმი  და ლიტერატურული ფიქციისა და რეალობის   ურთიერთმიმართების  პრობლემა.

საკვანძო სიტყვები: „არტისტული გადატრიალება,“ პოსტსაბჭოთა საქართველო, ლიტერატურული ფიქცია, რეალობა, ზვიად გამსახურდია

 
 
 
 

დავით გურამიშვილის ლოცვისა და სამებისადმი ვედრების ინტერპრეტაციისათვის

სტატიაში განხილულია დავით გურამიშვილის ორი ლექსის („ლოცვა, ოდეს დავითს ტყვეობასა შინა მოშივდა და ღმერთს პური სთხოვა" და „სამების ვედრება: გზის წარმართვის თხოვნა დავითისაგან") რაობა და არსი, რომელთა წყაროა საუფლო ლოცვა „მამაო ჩვენო". ამ ლექსებით წარმოჩნდა პოეტის ქრისტიანული მსოფლმხედველობა და გამოვლინდა მისი პოეტური შესაძლებლობები. 

საკვანძო სიტყვები: ლოცვა-ვედრება, „მამაო ჩვენო“, ლიტურგიული ცნობიერება, პოეტის ყოფნა უცხოობაში, უზენაესისაკენ ლტოლვა

 
 
 
 

მოდერნისტული ლირიკის დისკურსი და გალაკტიონის “ლურჯა ცხენები”

სტატიაში მოდერნისტული ლირიკული დისკურსის კონტექსტში ინტერპრეტირებულია გალაკტიონ ტაბიძის ლირიკული ტექსტი - „ლურჯა ცხენები". სწორედ „ლურჯა ცხენებით" ფუძნდება ახალი მოდერნისტული ლირიკული დისკურსი ქართულ ლირიკაში. „ლურჯა ცხენების" გამოქვეყნების თარიღი (1915) შეგვიძლია განვიხილოთ, როგორც ქართული მოდერნისტული ლირიკის დაბადება.

საკვანძო სიტყვები: გალაკტიონ ტაბიძე, „ლურჯა ცხენები“, მოდერნიზმი, სიმბოლიზმი, სახისმეტყველება

 
 
 
 

ქალი ავტორების იდენტიფიკაციის საკითხისათვის თანამედროვე თურქულ ლიტერატურაში

სტატიაში განხილულია თანამედროვე თურქულ ლიტერატურაში ქალი ავტორების სამწერლობო სივრცეში დამკვირდების პროცესი. მოყვანილია სხვადასხვა ქალი ავტორის მოსაზრება ცნება „ქალური ლიტერატურის" შესახებ. ყურადღება გამახვილებულია ქალური ისტერიულობის ტექნიკაზე, რომელიც პატრიარქალური დისკურსის რღვევის  ქალურ სტრატეგიას წარმოადგენს.

საკვანძო სიტყვები: ქალი ავტორი, ქალური ისტერია, „ქალური“ და „მამაკაცური „ლიტერატურა“, ექსცესიური მიმესისი

 
 
 
 

ჰოფმანსთალის „ენობრივი კრიზისი“ ფრიდრიხ ნიცშეს ლინგვისტურ–სემიოტიკური მსოფლმხედველობის კონტექსტში

სტატიაში განხილულია ჰუგო ფონ ჰოფმანსთალის მხატვრულ-ესეისტური შემოქმედების ცენტრალური ტექსტის - „ლორდი ჩანდოსის წერილი" - ფილოსოფიურ-თეორიული საფუძვლები და მისი მიმართება ფრიდრიხ ნიცშეს ლინგვისტური შეხედულებების მთავარ დებულებებთან. 

საკვანძო სიტყვები: ენობრივი კრიზისი, ფილოსოფია, პოეზია, ფრაგმენტაცია, დეპერსონალიზაცია

 
 
 
 

1930-იანი წლების ამერიკა ოლდოს ჰაქსლის რომანში ,,და ბოლოს გედი მაინც კვდება"

სტატიაში განხილულია ინგლისელი მწერლის, ოლდოს ჰაქსლის, მოღვაწეობის ამერიკულ ეტაპზე შექმნილი  პირველი რომანი -  „და ბოლოს გედი მაინც კვდება“ -  და მწერლის თვალით დანახული ამერიკა, როგორც არქეტიპული ტექნოკრატიის საუკეთესო მაგალითი, სადაც ყველაზე მკაფიოდ ჩანს ტექნოლოგიური და სამეცნიერო პროგრესის გავლენა ადამიანზე.

საკვანძო სიტყვები: ჰაქსლი, ამერიკა, ტექნოლოგიური, სიკვდილი, მარადიული

 
 
 
 

ბასილი კესარიელი „გარეშე სიბრძნისა“ და ეთიკურ-ზნეობრივი პრინციპების შესახებ (ტრაქტატის „რა სარგებელი უნდა მივიღოთ ელინური ლიტერატურისგან“ მიხედვით)

სტატიაში განხილულია ბასილი დიდის დამოკიდებულება წარმართული კულტურისადმი, ლიტერატურისადმი.  ტექსტის დეტალური ანალიზის საფუძველზე   შესწავლილია ტრაქტატის სავარაუდო წყაროები,  ინტერტექსტუალური მიმართებანი პლატონსა და პლუტარქესთან.  ნაჩვენებია კესარიელი წმინდა მამის ცდა, მოარგოს ერთმანეთს ანტიკური და ქრისტიანული ღირებულებები. 

საკვანძო სიტყვები: „გარეშე სიბრძნე“, ბასილი კესარიელი, ქრისტიანობა, პლატონი, პლუტარქე.

 
 
 
 

„გონზაგოს მკვლელობა“, „ჰამლეტი“ და „მეტაჰამლეტი“

სტატიაში განხილულია შექსპირის „ჰამლეტსა“ და მასში დადგმულ პიესა „გონზაგოს მკვლელობას“ შორის არსებული მეტადრამატული მიმართება. ორივე პიესა არსებითად ერთსა და იმავე სინამდვილეს ასახავს, რითაც მინიშნებულია, რომ ჩვენი სინამდვილეც მსგავსი არსის მატერებელია. ამიტომ სტატიაში შემოგვაქვს პირობითი ტერმინი „მეტაჰამლეტი“.

საკვანძო სიტყვები: შექსპირი, „ჰამლეტი“, „გონზაგოს მკვლელობა“, „მეტაჰამლეტი“, რობერტ სტურუა.

 
 
 
 

ირლანიური მითოსის ერთი ასპექტი ჯეიმზ ჯოისის რომანში ,,ღამისთევა ფინეგანისთვის’’

ჯეიმზ ჯოისის რომანი ,,ღამისთევა ფინეგანისათვის’’ დღესაც მკვლევართა დიდ ინტერესს იწვევს. მასში მრავალი ბიბლიური, ლიტერატურული თუ მითოსური ალუზიაა. სტატიაში განხილულია რომანის ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟის, ჰამფრი ჩიმპდენი ეართვიკერის, სახე, კერძოდ, გაანალიზებულია მისი კავშირი ირლანიურ მითოლოგიასთან და ის წარმოჩენილია, როგორც ირლანდიის მაღალი მეფე.

საკვანძო სიტყვები: ირლანიური მითოსი, ჰამფრი ჩიმპდენი ეართვიკერი, ფინეგანი, ირლანდიის მაღალი მეფე

 
 
 
 

Gedankenlyrik-ისა და ფილოსოფიური ლექსის ურთიერთმიმართების საკითხისთვის

სტატიაში განხილულია Gedankenlyrik-ის ცნების წარმოშობისა და განვითარების ცენტრალური ასპექტები და ფილოსოფიურ პოეზიასთან მისი ურთიერთმიმართების საკითხები.  არის ცდა ფილოსოფიური პოეზიის ძირითადი მარკერების დადგენისა.

საკვანძო სიტყვები: Gedankenlyrik, ფილოსოფიური პოეზია, ელეგია, რეფლექსირებადი ლექსი, რომანტიზმი, სენტიმენტალური პოეზია

 
 
 
 

აქილევსის ორგვარი „მისალმება“ - „ილიადა“, 9.198/204

„ილიადის“ 9.198 სტრიქონში აქილევსი, სავარაუდოდ, მხოლოდ სამ ელჩს - მის მეგობრებს - ორობითი რიცხვით მიმართავს, რაც მეორდება 204-ე სტრიქონშიც, თუმცა, მრავლობითი რიცხვის ფორმით. ამ საკითხის გასარკვევად პასუხი უნდა გასცემოდა რამდენიმე პრობლემურ კითხვას, რისთვისაც საჭირო გახდა ელჩობის მთელი სცენის გადააზრება, თუმცა, კვლავაც, უნიტარისტული პოზიციიდან.

საკვანძო სიტყვები: „ილიადა“, ელჩობა, მრავლობითები ორობითებთან, შეცვლილი ფორმულა, ელჩობის რეკონსტრუქცია.

 
 
 
 

გივი მარგველაშვილის „მუცალი“: პოსტმოდერნიზმის ესთეტიკა და კლასიკური ტექსტების დეკონსტრუქციის პრობლემა

გივი მარგველაშვილის „მუცალი“ ევროპული პოსტმოდერნიზმის საინტერესო ნიმუშია,  რომელშიც ქართული ლიტერატურული მასალა (ვაჟა ფშაველას „ალუდა ქეთელაური“, ნიკოლოზ ბარათაშვილის „მერანი“)   და თემატიკა   დასავლურ დისკურსსაა  მისადაგებული. „მუცალში“  პოსტმოდერნიზმის ესთეტიკის გამოვლენის ფორმებიდან   ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი კლასიკური ლიტერატურული ტექსტების  დეკონსტრუქციაა.  

საკვანძო სიტყვები: გივი მარგველაშვილის რომანი „მუცალი“, ვაჟა ფშაველას „ალუდა ქეთელაური“, ნიკოლოზ ბარათაშვილის „მერანი“, კლასიკური ტექსტების დეკონსტრუქცია, პოსტმოდერნიზმი.

 
 
 
 

სიცოცხლე, როგორც სასწაული იუსტაინ გორდერის შემოქმედებაში

სტატია ნორვეგიელი მწერლის იუსტაინ გორდენის ბესტსელერს „ფორთოხლის გოგონა“ შეეხება და მოგვითხრობს ინტერტექსტუალური ძიებების შესახებ გორდენის შემოქმედებაში. ხაზგასმულია მწერლის უნარი: მსუბუქად, ცოტა გულუბრყვილოდაც კი და საინტერესოდ ისაუბროს ყველაზე რთულზე, „შეიტყუოს“ მკითხველი ინტერაქციაში საკუთარ თავთან, რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია იმ უამრავი შესაძლებლობებიდან, რასაც ლიტერატურა გვთავაზობს.

საკვანძო სიტყვები: დრო, სამყარო, რეტროსპექცია, ალბათობა

 
 
 
 

ავტოფიქციური ნარატივი, როგორც წარსულის თავიდან დაწერის საშუალება ირაკლი ჩარკვიანის ავტორომანი ავტოფიქციური პროზის კონტექსტში

სტატია შეისწავლის ირაკლი ჩარკვიანის რომანს "მშვიდი ცურვა" ავტოფიქციურ პროზასთან მიმართებით და მასში გამოყენებული ნარატივების ფორმებსა და ფუნქციებს. სტატია ასევე განიხილავს ავტოფიქციის ფენომენს და მასთან დაკავშირებულ ძირითად ტერმინებსა და საკითხებს.

საკვანძო სიტყვები: ავტოფიქცია, ნარატივი, ავტობიოგრაფია, რომანი, ფიქცია

 
 
 
 

აღმოსავლეთ-დასავლეთის შეხვედრის თემა მე-20 საუკუნის არაბულ ლიტერატურაში (1935-1966)

წინამდებარე სტატიაში განვიხილავთ აღმოსავლეთ-დასავლეთის შეხვედრის თემას და კულტურათა კონფრონტაციის საკითხს მე-20 საუკუნის (1935-1966) არაბული ლიტერატურის თვალსაჩინო წარმომადგენლების: ტაჰა ჰუსეინის, იაჰია ჰაკკის, სუჰაილ იდრისისა და ტაიბ სალიჰის - რომანების მაგალითზე.

საკვანძო სიტყვები: არაბული ლიტერატურა, აღმოსავლეთ-დასავლეთის შეხვედრა

 
 
 
 

აბსურდის პრობლემა ლიტერატურულ გროტესკში

თანამედროვე ლიტერატურულ გროტესკში განსხვავებული ინტონაცია  შემოიტანა „აბსურდის ლიტერატურამ". ეს ის შემთხვევაა, როდესაც გროტესკი შერწყმულია არა სატირასთან, როგორც ტრადიციულად კლასიკურ ლიტერატურაშია მიღებული, არამედ აბსურდთან. სტატიაში მე-20 საუკუნის ლიტერატურის  მაგალითზე განხილულია გროტესკი, როგორც მხატვრული პირობითობის განსაკუთრებული საშუალება.

საკვანძო სიტყვები: ლიტერატურა, გროტესკი, აბსურდი, მე-20 საუკუნე.

 
 
 
 

დიალოგისა და მონოლოგის ურთიერთქმედების საკითხისთვის

დიალოგსა და მონოლოგთან დაკავშირებული საკითხების კვლევა ერთ-ერთი აქტუალური პრობლემაა თანამედროვე ლიტერატურათმცოდნეობაში. გარკვეულ თავისებურებას ქმნის მათი ურთიერთკავშირი და მონაცვლეობა იმ დონეზე, რომ მათ შორის საზღვრები ქრება. სტატია შეისწავლის აღნიშნულ საკითხს როგორც თეორიული, ისე პრაქტიკული თვალსაზრისით.

საკვანძო სიტყვები: დიალოგი, მონოლოგი, ავტორი-ნარატორი, ალტერ-ეგო.