წარმოდგენილ ნაშრომში,  ახალი საარქივო დოკუმენტებისა და სამეცნიერო ლიტერატურის  საფუძველზე, გაანალიზებულია 1872 წელს კავკასიის სამეფისნაცვლოს ცენტრში − თბილისში (ტფილისში) ჩამოყალიბებული და 1917 წლამდე არსებული ამიერკავკასიის შიიტთა და სუნიტთა სასულიერო მმართველობების სამართალმემკვიდრის − „ამიერკავკასიის  მუსლიმთა (შიიტთა და სუნიტთა) სასულიერო მმართველობის (მაშიხათ)“ ჩამოყალიბების საკითხი, რომელიც სრულიად შეუსწავლელია ქართულ ისტორიოგრაფიაში.

არნოლდ ზისერმანი XIX საუკუნის რუსი მოხელე იყო, რომელიც ოცდახუთი წლის განმავლობაში მსახურობდა კავკასიაში და არაერთ საინტერესო წერილს აქვეყნებდა იმდროინდელ პერიოდულ გამოცემებში. პირველი ფოლკლორული ტექსტები, რომლებიც მან უცვლელი სახით გამოაქვეყნა, ლაშარის ჯვრისა და გუდანის დაარსების გადმოცემები იყო. სტატიაში განხილულია მათი თავისებურებანი.

  ამერიკელი  ინდიელი  მწერლის,  სკოტ  მამედეის  „დაბრუნება  წვიმიან  მთასთან“  მისი  მშობლიური  კაიოვას  ტომის  იდენტობის  ქვაკუთხედს  ეხება.  თხზულებაში  კულტურული  იდენტობა,  მეხსიერება  და  წინაპართა  მემკვიდრეობა  განუყოფელია.  მამედეი  ერთმანეთში  აქსოვს  მითებს,  ლეგენდებსა  და  ოჯახში  მოსმენილ  ამბებს.  იგი  აღგვიწერს,  თუ  როგორ  შეუძლია  ამბის  თხრობას  ტომის  კოლექტიური  მეხსიერების  დაცვა  და  განახლება.  ზეპირსიტყვიერებას  ამერიკელი  ინდიელების  კვლევებში  არსებითი  მნიშვნელობა  აქვს.  სტატია  მიზნად  ისახავს,  წარმოაჩინოს  კაიოვას  ხალხური  სიტყვიერი  ხელოვნების  სიცოცხლისუნარიანობა.  ინდიელთა  ზეპირი  გადმოცემები  ამდიდრებს  აკადემიურ  დისკუსიებს  და  კაიოვას  კულტურულ  მემკვიდრეობასთან  გვაახლოებს.

სტატიაში განხილულია ირონიის, სიცილისა და ხუმრობის რამდენიმე შემთხვევა ქართულ ჰაგიოგრაფიულ ძეგლებში, კერძოდ: „შუშანიკის წამებაში“, „ევსტათი მცხეთელის მარტვილობაში“,  „იოანესა და ექვთიმეს ცხოვრებაში“, „გიორგი მთაწმინდელის ცხოვრებასა“ და თხზულებაში „სასწაულნი წმინდისა გიორგისანი“. ნაჩვენებია, რა დანიშნულებით იყენებენ სიცილსა და კომიზმის სხვა ელემენტებს  ჰაგიოგრაფები. გამოთქმულია თვალსაზრისი, რომ წმინდანის სახეში  ამგვარი ელემენტების არსებობა გარკვეულ სპეციფიკას სძენს ქართულ ჰაგიოგრაფიას.

სტატია ეხება დარგობრივი ტექსტების, კერძოდ, გერმანული და ქართული საბანკო ხელშეკრულებების რამდენიმე სტანდარტული წინადადების ანოტირებისა და სინტაქსური ხეების აგების შესაძლებლობებს. სინტაქსური ხეები ბუნებრივი ენის დამუშავების ტექნოლოგიური სისტემების ერთ-ერთი საფუძველია.